• Nezihe Muhiddin ve Kadın Grubu (1925).Atatürk ve karısı Latife (1925)

    Osmanlı’da örgütlenmiş olan kadınlar topluluğu vardı. Topluluk parti kurmak için hazırlıklara başladılar. Öncülüğünü Nezihe Muhiddin yapıyordu.
    1923 yılında Kadın Halk Fırkası’nı kuran Nezihe Muhiddin’in amacı sadece kadınlardan oluşan bir parti ile mecliste yer almak, kadınların siyasi ve sosyal haklarını kazanmak, siyasi temsiliyet ile kadın haklarını savunaktı. Ancak aynı dönemde Cumhuriyet Halk Fırkası kurulmakta olduğu için, Kadın Halk Fırkası girişimi bölücülükle suçlandı, “kadınların hayır işleriyle ilgilenmesinin daha iyi olacağı” söylendi ve siyasi partiye dönüşmesine izin verilmedi.
    Nezihe Muhiddin 1924 yılında Türk Kadınlar Birliği’ni kurdu. Kadınlar Birliği kongrelerden birinde Nezihe Muhiddin şöyle diyor: “Maksadımız kadını yalnız hayırkâr bir kadın bırakmak değildir. Ona bir vatandaşa ait bütün vazife ve hakları da vermektir.” 1925 yılında TKB mebus adayı göstermek istese de anayasada “her Türk erkek seçme ve seçilme hakkına sahiptir” gerekçesi gösterilerek adaylık başvuruları reddedildi. Türk Kadınlar Birliği’nin siyasal hakları yeniden gündeme getirmesiyle “yolsuzluk” iddialarıyla soruşturma açılmasına neden olan haberi Cumhuriyet Gazetesin de Yunus Nadi yaptı… 1908’de İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye olan Yunus Nadi, Cumhuriyet gazetesini kuran Türk gazeteci ve siyasetçidir.
    Nezihe Mühiddin hakkında dava açan Vali, Türk Kadınlar Birliğinden atılması için mahkemeye verdi.Türk Kadınlar Birliğ’inden ihraç edildi. 5 Ocak 1934’de kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınmasından hemen sonra Mayıs 1935’de “Türk kadınına Türk erkeği kadar hak verildi “ diye bayram edildi. Oysa Kadın Hakları ve seçme seçilme hakkını savunduğu için Nezihe Muhiddin yolsuzluk yalanları ile davalar açılmıştı.
    Türk Kadınlar Birliği derneğinden yalanlar ve riyakarlıklarla atılmıştı. Kemalist iktidar her türlü hile ve oyunlarla egemenliğini ilan etmişti. Dünyada Kadınlara seçme seçilme hakkını veren tek ülke yalanı olduğu gibi.Kadınlar mücadele içindeydi ve sürekli kadınların seçme ve seçilme hakkı için etkinlikler yapıyordu. Türk Kadınlar Birliği yöneticileri, 1934 yılında Atatürk’ü oy hakkı elde etmek için ziyaret ettiklerinde Atatürk, onlardan bu tür gereksiz işlerden vazgeçmelerini, kendilerini Cumhuriyetin ideallerine adamalarını ve bu idealleri Türkiye’nin her köşesindeki kadınlara ulaştırmak için seferber olmalarını istemişti. Kadınlar bununla ikna olmaz 1934 yılında Kızılay’da toplanarak Meclisin bulunduğu Ulus meydanına kadar “oy hakkı isteriz” sloganları eşliğinde yürüyüşe geçerler..
    Seçme ve seçilme hakkı olan ülkelerin tarihi
    Avustralya 1902
    Finlandiya 1906
    Norveç1913
    Danimarka 1915
    İzlanda 1915
    Litvanya 1919
    Azarbeycan 1918
    Estonya 1918
    Macaristan 1918
    Kırgızistan 1918
    Letonya 1918
    Polonya 1918
    Avusturya 1918
    Almanya 1918
    Gürcistan 1918
    İrlanda 1918
    Birleşik Krallık 1928
    Lüksemburg 1919
    Hollanda 1919
    İsveç 1919
    Belçika 1919
    Zimbabve 1919
    Kenya 1919
    Arnavutluk 1920
    Çek Cumhuriyeti 1920
    Slovakya 1920
    ABD 1920
    Ermenistan 1921
    Tacikistan 1924
    Moğolistan 1924
    Kazakistan 1924
    Türkmenistan 1927
    Romanya 1929
    Ekvator 1929
    Güney Afrika 1930
    İspanya 1931
    Sri Lanka 1931
    Portekiz 1931
    Şili 1931, 1946
    Tayland 1932
    Uruguay 1932
    Maldivler 1932
    Küba 1934
    Myanmar 1935
    Filipinler 1937
    Özbekistan 1938
    Bolivya 1938, 1952
    El Salvador 1939

Author: Erdal Boyoğlu