ANKARA – DİSK’in yayınladığı Kadın Emeği Raporu’na göre, Türkiye’de kadın istihdamı OECD ve AB üye ülkelerinin altında, 1 milyon 26 bin kadın ise haftalık 45 saatin üzerinde ve kayıt dışı çalıştırılıyor.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Genel-İş Sendikası Araştırma Derneği, 8 Mart’a atfen her yıl kadın işçilerin çalışma hayatında karşılaştığı sorunlarını görünür kılmak amacıyla hazırladıkları “Kadın Emeği Raporu”nu yayınladı.
Araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Avrupa İstatistik Ofisi (EOROSTAT), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) ve Dünya Ekonomik Forumu verileri kullanıldı.
‘KADINLARIN HER ALANDA HAKLARI KISITLANDI’
Rapora göre, 2017’de kadınlar; hayatın her alanında eşitsizlik, ayrımcılık, şiddet, cinsel istismara maruz kalırken, Türkiye nüfusunun  yüzde 49,8’ini oluşturan kadınların, toplumsal eşitsizliklerin etkisiyle siyasetten hukuka, eğitimden sağlığa kadar hayatın her alanında hakları kısıtlandı.
Türkiye’de resmi rakamlara göre, her 10 kadından en az 3’ünün 18 yaşın altında evlendirildiğinin belirtildiği rapora göre, 234’ü 15 yaşın altında olmak üzere 17 bine yakın kız çocuğu doğum yaptı. Doğum yapan çocukların büyük bir kısmının çocuk yaşta evlendirilmekle birlikte çocuk istismarları sonucu da doğum yapmak zorunda kalan kız çocuklarının da olduğu belirtildi.
HER GÜN EN AZ 4 KADIN ŞİDDETE MARUZ KALDI
Kadınların aile içinde, sokaklarda, toplu taşıma araçlarında ya da işyerlerinde tanıdıkları veya tanımadıkları erkekler tarafından hemen her gün şiddete maruz kaldığının ifade edildiği raporda, “2017 yılında en az 286 kadın ve kız çocuğu öldürüldü. 101 kadın tecavüze, 248 kadın tacize, 377 kız çocuğuna cinsel istismara ve 418 kadına şiddete maruz kaldı. Kayıtlı rakamlara göre her gün en az 4 kadın şiddete uğradı” denildi.
HER 10 KADINDAN 2’Sİ YOKSUL 
Türkiye’de resmi rakamlara göre 16 milyondan fazla yoksulun olduğu ve kadınların yoksulluk oranının yüzde 21,6 olduğu belirtilerek “Yani, her 10 kadından 2’si yoksuldur” ifadeleri kullanıldı.
CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNDE TÜRKİYE SONLARDA 
Dünya Ekonomik Forumu’nun 2017 yılında hazırladığı Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi sonuçlarına göre; Türkiye’nin 145 ülke içinde 131’inci sırada yer aldığı belirtilerek, “ Aynı araştırmada, çalışma hayatındaki kadınların durumunu ortaya koyan ‘ekonomik katılım ve fırsat eşitliği’ göstergesine baktığımızda da Türkiye 144 ülke içinde 128’inci sıradadır. Eğitime ulaşım fırsatlarında, siyasete katılımda, ekonomik katılım ve fırsatlarda 144 ülke içerisinde sonlardadır. Her 10 kadından 4’ü kendisini güvende hissetmiyor” denildi.
KADINLARIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ORANI DÜŞÜK
Kadınların işgücüne katılma oranının 2017 yılı Kasım ayında bir önceki yılın Kasım ayına göre 1,1 puan artarak yüzde 33,8’e yükseldiği ifade edilerek, “Ancak bu artışa rağmen, Türkiye’de kadınların işgücüne katılma düzeyi, OECD ve AB’ye üye ülke ortalamalarının çok altındadır. Yıllık verilere göre 2016 yılında kadınların işgücüne katılma oranı Türkiye’de yüzde 32,5 iken OECD üye ülke ortalamalarında yüzde 51,9, AB üye ülke ortalamalarında yüzde 46’dır” ifadelerin kullanıldı.
KADIN İSTİHDAMI YETERSİZ
Kadınların istihdama katılım oranı, 2017 yılı Kasım ayında bir önceki yılın Kasım ayına göre 1,8 puan artarak yüzde 29,3’e çıktığı kaydedilerek, şu veriler paylaşıldı:
“2015 yılında kadınların istihdama katılım oranı yüzde 30,2 iken, 2016 yılında sadece 0,4 puan artarak 30,6’ya yükselmiştir. Türkiye’de kadın istihdamı da OECD ve AB üye ülke ortalamalarının altındadır. Yıllık verilere göre, 2016 yılında kadınların istihdama katılım oranı OECD üye ülke ortalamalarında yüzde 44,4, AB üye ülke ortalamalarında yüzde 45,9’dur.
Ücretli, maaşlı veya yevmiyeli olarak çalışan kadın oranı 2014 yılında yüzde 60 iken, 2016 yılında yüzde 63’e, 2017 yılı Kasım ayında ise yüzde 65,2’e yükselmiştir. Ücretsiz aile işçisi olarak çalışan kadınların oranı ise 2014 yılında yüzde 29,4 iken, 2016 yılında yüzde 26,3’e gerilemiş, 2017 yılı Kasım ayında ise yüzde 24 olmuştur.
KADINLARIN YÜZDE 43’Ü KAYIT DIŞI ÇALIŞTIRILIYOR
2017 yılı Kasım ayı verilerine göre, istihdam edilen kadınların yüzde 43’ü kayıt dışıdır. Ücretsiz aile işçisi her 10 kadından 9’u, kendi hesabına çalışan her 10 kadından 7’si, ücretli maaşlı veya yevmiyeli çalışan her 10 kadından 2’si kayıt dışı çalıştırılmaktadır.
2017’DE KADIN İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 24,5 OLDU
2014 yılında yüzde 11,9 olan kadın işsizlik oranı, 2016 yılı sonunda yüzde 13,7’ye çıkmış, 2017 yılı Kasım ayında ise yüzde 13,4 olmuştur. OECD ve AB ülkelerinde ise kadın işsizliği düşme eğilimindedir.  OECD’ye üye ülkelerde kadın işsizliği ortalaması 2014 yılında yüzde 7,4 iken, 2016 yılında yüzde 6,4’e gerilemiştir. AB’ye üye ülkeler ortalamasında ise kadın işsizliği yüzde 10,3’ten yüzde 8,8’e gerilemiştir. 2014 yılında 2 milyon 788 bin olan geniş tanımlı kadın işsizliği 2016 yılında 2 milyon 959 bine, 2017 yılı Kasım ayında 2 milyon 896 bine ulaşarak yüzde 24,5 olmuştur.
EN FAZLA GENÇ KADINLAR İŞSİZ
2014 yılında yüzde 20 olan genç kadın işsizliği, 2016 yılında yüzde 23,5’e, 2017 yılı Kasım ayında ise yüzde 25’e çıkmıştır. 2014 yılında yüzde 36,1 olan geniş tanımlı kadın işsizliği 2016 yılında yüzde 36,4,  2017 yılı Kasım ayında ise 760 binle yüzde 35,8 olmuştur. Yükseköğrenim mezunu kadınların işsizlik oranı 2016 yılı için yüzde 16,9 olarak gerçekleşti.
1 MİLYON KADIN 45 SAATİN ÜSTÜNDE ÇALIŞIYOR
2017 Kasım ayı verilerine göre, 3 milyon 99 bin kadın yani kadın çalışanların yüzde 34’ü haftalık 45 saatin üzerinde çalıştırılıyor. 1 milyon 26 bin kadın ise haftalık 45 saattin üzerinde ve kayıt dışı çalıştırılıyor. Haftalık 1-16 saat arası çalışan kadınların yüzde 87’si, haftalık 17-35 saat çalışan kadınların ise yüzde 67’sının kayıt dışı istihdam edildiği görülmektedir.
KADINLARIN SENDİKALAŞMA ORANI YÜZDE 6’
Türkiye’de sendikal örgütlenme kadın ve erkek işçiler için yıldan yıla artış gösterse de yine de yetersizdir. 2014 Ocak ayında yüzde 4,6 olan kadınların sendikalaşma oranı, 2018 Ocak ayında yüzde 8,1’e çıkmıştır. Ancak bu oran erkek işçilerin sendikalaşması ile kıyaslanamayacak kadar azdır. Erkek işçilerin sendikalaşma oranı ise yüzde 10,6’dan yüzde 13,5’e yükselmiştir. Kayıt dışı istihdamı da içine alarak yapılan yaptığımız hesaplamada kadın işçilerin gerçek sendikalaşma oranı yüzde 6’lara düşmektedir.”
Raporun sonunda ise şu taleplere yer verildi:
* “Kadın istihdama katılımını güçlendiren ve cinsiyet eşitliğini gözeten sosyal politika önlemleri alınmalıdır.
* Kadınlara özgü görülen ev içi sorumlulukların çözümü için kamu politikaları hayata geçirilmelidir. Özellikle kamu kurumları ve yerel yönetimler tarafından ücretsiz kreş, gündüz bakım evi, hasta ve yaşlı bakım evleri gibi merkezler açılmalıdır.
* Kadınların çalışma hayatında insana yakışır iş, gelir ve sosyal güvencesinin olduğu çalışma koşulları yaratılmalıdır.
* Kadınların iş hayatında karşılaştıkları ücret eşitsizliği, terfi sürecinde ayrımcılık gibi sorunlarına karşı ayrımcı ve cinsiyetçi politikalardan vazgeçilmelidir.
* Ücrette kesinti olmadan ebeveyn izni kadın ve erkeğin eşit bir şekilde kullanması şartıyla yeniden düzenlenmelidir.
* İşyerlerinde kadınlara yönelik şiddet ve tacizde kadının beyanı esas alınmalı, denetim ve ceza mekanizmaları işletilmelidir.
* Sendikalar, kadınların yoğun olduğu işkollarına ve istihdam biçimlerine yönelik örgütlenme modelleri geliştirmelidir.
* Sendikalı kadın işçilerin özgün sorunlarına yönelik toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı toplu sözleşmeler yapılmalıdır.”   ( MA()

Author: Merkez