2014’ten bu yana işlerini döndüremeyen neredeyse yarım milyon işyeri battı. Bu yılın ilk yarısında iflas eden esnaf sayısı ise 53 bini buldu.

Türkiye’de iflaslar seriye bağlandı. Cumhuriyet’in haberine göre hükümetin 220 milyar lirası geçen yıl olmak üzere Kredi Garanti Fonu’yla toplam 250 milyar lira kaynak aktarması da küçük ve orta boy işletmeleri (KOBİ) kurtaramadı. 2014’ten bu yana işlerini döndüremeyen neredeyse yarım milyon esnaf iflas bayrağını çekti. Türkiye esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) verilerine göre bu yılın ilk altı ayında 52 bin 987 esnaf iflas ederken geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2.3’lük artış yaşandı. 2017’nin tamamında 96 bin 942 esnaf iflas ederken Türkiye genelinde esnaf ve sanatkârlara ait 1 milyon 862 bin 991 işletme bulunuyor.

Borç batağındalar     

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, Mayıs ayı itibarıyla son 2 yılda KOBİ’lerin kullandığı kredi miktarı yüzde 38 artışla 399 milyar liradan 551 milyar liraya, takibe giren kredi miktarı ise yüzde 46.7 artışla 18.2 milyar liradan 26.8 milyar liraya çıktı. Takipteki kredilerin miktarındaki son bir yıllık artış oranı ise 23.8 milyar liradan 26.7 milyar liraya fırladı. Kredileri takipte olan işletmeler içerisindeki en yüksek payı, yüzde 30.3 artışla orta büyüklükteki işletmeler oluşturdu. Bu işletmelerin 2016 Mayıs’ında 12 bin 372 olan sayısı 2017’de 15 bin 790’a, bu yıl ise 16 bin 133’e yükseldi.

312 bini aştı

BDDK KOBİ kredilerindeki aylık gelişmeler incelendiğinde özellikle mikro işletmelerin ödemelerde güçlük çektiği ortaya çıkıyor. Takipteki KOBİ kredisinin 9 milyar 641 milyon TL’si mikro işletmelere kullandırılan krediden oluşuyor. Bu da daha küçük işletmelerin ne kadar zor günler geçirdiğini gözler önüne seriyor. KOBİ niteliğinde ve takibe düşen toplam müşteri sayısı ise bu yılın mayıs ayı itibarıyla 312 bini aştı.

En az Şırnak’ta

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İstihdam İzleme Bülteni’nin Mart 2018 verilerine göre Şubat 2018 ile karşılaştırıldığında Mart’ta esnaf sayısı 26 bin azaldı. Son bir yılda esnaf sayısı en fazla (8 bin) İzmir’de arttı. TESK verilerine göre yılın ilk altı ayında, en fazla bakkal, büfe ve market açılırken, en çok işletme kapanışı ise zincir marketlerin yoğun olduğu illerde gerçekleşti. Nüfus yoğunluğuna göre en fazla esnaf ve sanatkâr sayısında Muğla birinci olurken, en az esnaf ve sanatkâr ise Şırnak’ta bulunuyor.


Haziran’da dolar zengin etti

TÜİK verilerine göre, Haziran ayında en yüksek reel getiri dolarda yaşandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran ayına dair Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları’nı açıkladı. Verilere göre, en yüksek aylık reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 1,40, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 1,81 oranlarıyla Amerikan Doları’nda gerçekleşti.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından Euro yüzde 0,24 oranında yatırımcısına kazandırırken; külçe altın yüzde 0,77, mevduat faizi (brüt) yüzde 1,85, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 6,11 ve BIST 100 endeksi yüzde 9,21 oranında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise Euro yüzde 0,65 oranında yatırımcısına kazandırırken; külçe altın yüzde 0,36, mevduat faizi yüzde 1,45, DİBS yüzde 5,72 ve BIST 100 endeksi yüzde 8,84 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

Amerikan Doları üç aylık değerlendirmede; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 8,59, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 12,16 oranında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olurken; BİST 100 endeksi, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 25,11, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 22,65 oranında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık değerlendirmeye göre külçe altın; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,24, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 11,36 oranında yatırımcısına en yüksek kazancı sağladı. Aynı dönemde BIST 100 endeksi, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 24,19, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 19,79 oranında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Yıllıkta euro önde

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde euro; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 10,68, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 18,66 oranında yatırımcısına en fazla reel getiriyi sağladı. Diğer taraftan, DİBS Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 22,87, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 17,31 oranlarıyla yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.


Kredi kartı batağı büyüyor

Bankalararası Kart Merkezi, Bankalararası Risk Merkezi, BDDK ve Bankalar Birliği verileri, yurttaşın durumunu gözler önüne serdi. Kredi kartlarıyla borçlanan yurttaş sayısı 32 milyona, takipteki borcun tamamı ise 72.5 milyar TL’ye yükseldi.

Takipteki kredi miktarının 15 yılın zirvesine çıkması ve BDDK’nin kredi kartlarına limit sınırlaması isteyen yurttaşın bankalarca en geç bir hafta içinde yerine getirilmesi düzenlemesi, dikkatleri kredi kartı kullanımı ve borçlarına çekti. Bankalararası Kart Merkezi (BKM), Bankalararası Risk Merkezi, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ( BDDK ) ile Bankalar Birliği verilerinden yola çıkılarak yapılan küçük çaplı bir araştırma, yurttaşların kredi kartıyla büyük borçlanma içine girdiğini gösterdi. Cumhuriyet’in haberine göre her cüzdanda en az iki kredi ve üç banka kartı olmak üzere ortalama beşe yaklaşan kart sayısıyla birlikte kartla yapılan ödemeler de ödenemeyen borçlar da yükseldi. BDDK verilerine göre, Haziran sonu itibarıyla yurttaşların kredi kartıyla bankalara olan borcu 94 milyar lirayı aştı. Takibe düşen kredi kartı borcu miktarı da 6 milyar lirayı aşmış durumda. Takibe düşen kredi kartı ve bireysel kredi borcunun toplamı ise 72.5 milyar lira.

Yılın ilk beş ayında banka kartlarıyla 35.7 milyar TL, kredi kartlarıyla 277.8 milyar lira olmak üzere toplam 313.5 milyar TL’lik kartlı ödeme yapıldı. Kartlı ödeme tutarı bir yılda yüzde 20 arttı. Ağustos 2017’de kredi kartı borçlu sayısı 32 milyonu aşmıştı. Türkiye Bankalar Birliği’ne göre 3 milyon 248 kişi kredi kartı ve/veya bireysel kredi alacakları yüzünden “yasal takipte”. Vatandaşların yüzde 17’si bankalarla ihtilaflı durumda.