ŞIRNAK – Bölge kentlerinde askeri operasyonlar sonrası çıkan orman yangınlarına devlet yetkilileri müdahale etmiyor, kayıt altına almıyor. Binlerce hektarlık alanın zarar gördüğü yangınlara yurttaşların da müdahale etmesine engel olunuyor.

Kürt kentlerinde yaşanan orman yangınları gündemdeki yerini koruyor. Şu ana kadar çıkan ve yetkililerin hiç müdahale etmediği yangınlarda çok sayıda ormanlık alan ve tarım arazisi yok oldu. Batıda rant odaklı çıkan/çıkarılan yangıların aksine Kürt kentlerinde ise yangınlar daha çok “askeri operasyonlar” sonucu meydana geliyor. Yangınların hemen hemen tamamına “Özel Güvenlik Bölgesi” gerekçesiyle müdahale edilmezken, bazen de “ekipman yetersizliği” bahanesine sığınılıyor.
Bölgedeki yangınlarda halkın müdahalesi öne çıkarken, yetkili kurumlar ise yangınlar yerine halka müdahale etmeyi tercih ediyor. Başta Dersim, Diyarbakır, Mardin ve Şırnak’ta çıkan yangınlarda şu ana kadar binlerce hektarlık ormanlık alan küle döndü. Ancak yanan alanlar resmi kayıtlarda yer almadı.
Tunceli Valisi Tuncay Sonel yangınlardan bir hafta sonra yaptığı açıklamada, Dersim’deki yangın fotoğrafları için “Fotoğraflar ilimize ait değildir” iddiasında bulundu. Ancak sanatçı Ferhat Tunç’un yangın bölgesinden görüntü yayınlaması sonrası Soyel’in açıklamasının gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.
ORMAN YANGINLARI YAYILIYOR 
Devlet kurumları tarafından müdahale edilmeyen ve kayıt altına alınmayan bazı orman yangınları şöyle:
* 2018 yılı Nisan ayında Dersim’in Pülümür ilçesi Uzuntarla Mevkii’nin helikopterler tarafından bombalanması sonucu yangın çıktı. Yetkililer müdahale etmediği gibi köylülerin müdahalesini de “Özel Güvenlik Bölgesi” iddiasıyla engellendi.
* Havaların ısınması ve askeri operasyonların artmasıyla birlikte yangınlar da çoğaldı. Temmuz ayı yangınların tavan yaptığı ay olurken, ilk yangın haberi Diyarbakır’ın Lice ilçesinden geldi. Abalı Karakolu ve Bingöl’e bağlı Genç ilçesine bağlı Tapantepe Karakolu arasında kalan on ayrı bölgede 5 Temmuz’da yangın çıktı. Yangına müdahale etmek isteyen köylüler, askerler tarafından engellense de, uzun uğraşlar sonucunda yangın söndürüldü.
* 6 Temmuz’da Diyarbakır’ın Lice ilçesinde bulunan 2’nci Moturlu Piyade Tugay Komutanlığı çevresindeki ormanlık alanda yangın çıktı. Yangına köylülerin uzun uğraşları sonucunda müdahale edilebildi.
* 7 Temmuz’da Mardin Valiliği tarafından “sokağa çıkma yasağı” ilan edilen Talatê ve Ömerli’ye bağlı Kovanlı mahallelerinde operasyonla birlikte yangın çıktı. Yangında yurttaşlara ait zeytinlikler küle döndü.
* 10 Temmuz’da Diyarbakır’ın Kulp ilçesinin kırsal kesimlerinde bulunan Lis Dağı’na dönük bombardıman sonrası ormanlık alanda yangın çıktı. Yurttaşların müdahalesi sonucu üçüncü gün kontrol altına alınan yangında onlarca hektarlık arazi zarar gördü.
* 19 Temmuz’da Şırnak’ta bulunan Cudi Dağı bölgesinde askeri operasyon sonrası yangın çıktı. Çıkan yangına müdahale edilmezken yangın daha sonra kendi kendine söndü. Yangında çok sayıda ağaç küle döndü.
* 25 Temmuz’da Mardin’in Nusaybin ilçesinde Omaryan Bölgesi’nde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sonrasında ormanlık alanda yangın çıktı. Çıkan yangında binlerce ağaç küle döndü.
* 26 Temmuz’da Dersim’in Pertek ilçesi Çataksu köyünde bilinmeyen bir nedenle orman yangını çıktı. Yangına müdahale edilirken, Dersim’de ilk defa yangın söndürme uçağı görüldü. Günler süren yangında 600 hektarlık alan küle döndü.
* 28 Temmuz’da Diyarbakır’ın Lice ve Hazro ilçesi arasındaki kırsal alanda başlatılan askeri operasyon sonucu orman yangını çıktı. Yangın gün boyu devam ederken, köylülerin uğraşları sonucu söndürüldü.
* 28 Temmuz’da bir yangın haberi de Şırnak’ta Cudi Dağı eteklerinden geldi. SİHA’larla yapılan bombalama sonucu çıkan yangına müdahale edilmezken, onlarca hektarlık alan zarar gördü.
* 14 Ağustos’ta Dersim’in Hozat ilçesi Sincik Dağı’na yönelik F16 savaş uçakları, SİHA ve kobra tipi helikopterlerle yapılan bombardımanın sonucu ormanlık alanda yangın çıktı. Yangın rüzgarın etkisi ile geniş bir alana yayılırken, yangına gönüllüler müdahale ediyor. Yangın günlerdir sürüyor. Yangında şu ana kadar binlerce hektarlık alanının zarar gördüğü belirtiliyor.
* 16 Ağustos’ta Bingöl’ün Genç ilçesinde “Özel Güvenlik Bölgesi” ilan edilen Sivan, Doğanlı ve Suveren köylerinde ormanlık alanda yangın çıktı. Yangına iki gün boyunca köylüler dışında kimse müdahale etmedi. Yangın devam ediyor.
* 16 Ağustos’ta Mardin’in Midyat ilçesinde belediyenin çöp depolama alanında çıkan yangın ormanlık alana sıçradı. Yangına “ekipman yetersizliği” nedeniyle yeteri kadar müdahale edilemezken, 3 gün süren yangında en az 20 hektarlık alan zarar gördü.
* 17 Ağustos’ta Şırnak’ın Beytüşşebap ilçesi Aşağıdere (Gelejêr) Köyü kırsalında yangın çıktı. Yangının bölgede “Mete Timi” olarak bilinen özel harekat birlikleri tarafından çıkarıldığı öne sürüldü. Yangın bir gün sonra kontrol altına alınırken, geniş bir alan yangından zarar gördü.
* 18 Ağustos’ta Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı Ünal Mahallesi kırsalında sabah saatlerinde yangın çıktı. Köylüler ve belediye ekiplerinin müdahalesi sonrası yangın kontrol altına alındı.
(MA)