Fransa’da kamuoyunun beşte dördünün desteğine ulaşan ‘Sarı Yelekliler’ adlı eylemcilerin, hükümet ve parlamentoya yönelik açıkladıkları talepler,  ülkedeki on milyonlarca dar ve orta gelirli bireyin yaşamını doğrudan ilgilendiriyor.

Ekim ayından bu yana örgütlenen ve 17 Kasım’da 2 bini aşkın noktada yüz binlerce kişinin yollara inmesiyle başlayan ‘Sarı Yelekliler’ eylemi, başlangıçta akaryakıt fiyatlarına yapılan son zamlar ve önümüzdeki yıl getirilecek ek vergilere karşıydı. Ancak ilerleyen süreçte eylemcilerin taleplerinin ‘iklim karşıtı’ bir tarzda akaryakıt fiyatlarıyla alakalı olmadığı anlaşıldı.

Özellikle orta gelir sınıfından bireylerin ağırlıkta olduğu harekette hem soldan hem de sağdan bireylerin olduğu ve neredeyse ülkedeki tüm siyasi görüşlerden bireylerin katılım gösterdiği gözlemcilerin değerlendirmelerine yansıyor.

Bugün başkent Paris’te büyük bir gösteriye hazırlanan Sarı Yelekliler’e başta Jean-Luc Mélenchon önderliğindeki Boyun Eğmeyen Fransa (FI) gibi sol partilerin yanı sıra çok sayıda sendika da destek veriyor.

Son olarak Çarşamba günü yayınlanan bir ankette kamuoyu desteğinin yüzde 84 olduğu tespit edilen Sarı Yelekliler’in yarınki eylemine üniversite ve lise öğrencileri de katılacak.

Hükümet politikalarına tepki

Hükümetin küresel ısınmayı önlemeye dönük hedefler kapsamında akaryakıt fiyatlarının yükseltilmesine tepki olarak ortaya çıkan Sarı Yelekliler, ilk başlarda ‘ekoloji düşmanı’ ve ‘bencil’ bir grup olarak nitelendiriliyordu.

Ancak aradan geçen haftalarda, eylemcilerin ‘gelecek kaygısı’ taşıyan ve hükümetin vergi ve sosyal güvenlik politikalarının en ağır yükünü çeken orta sınıftan geldikleri gerçeği daha da belirginleşti. Eylemciler, ücrette adaletten emekliliğe, vergilerden sosyal haklara, ulaşım giderlerinden akaryakıt fiyatlarına ve göçmenlere kadar birçok konudaki hak gasplarının sonlandırılmasını istiyor.

Talepler

Sarı Yelekliler tarafından dün ilk kez yayınlanan detaylı talepler de, Fransa’da son on yıllarda neredeyse tüm hükümetler tarafından izlenen politikalara isyan niteliğinde.

  •   Halen net bin 180 euro civarında olan aylık asgari ücretin en az bin 300 euroya çıkartılması; 62 olan emeklilik yaşının 60’e düşürülmesi; en düşük emekli maaşının bin 200 euroya çıkartılması; maaş artışlarının enflasyon oranına endekslenmesi ve adil vergi.
  •   Sarı Yelekliler, birçoğu düşük vergilendirmelerin yapıldığı ülkelerde olan Google, Amazon, Mc Donalds gibi şirketlerin daha fazla vergi vermesini, buna karşılık ise küçük ve orta ölçekli şirketlerin vergilerinin azaltılmasını da talep ediyor.
  •   ‘Kriz’ gerekçesiyle işten çıkartılmalara son verilmesi.
  •   Görevi ne olursa olsun bir yöneticiye verilen ücretin üst sınırının 15 bin euro olması.
  •   Şirketlere işe almalar karşılığında verilen devlet desteklerine son verilmesi. Taşımacılıkta demiryollarının kullanılmasının teşvik edilmesi.
  •   Ucuz işgücü bahanesiyle şirketlerin Fransa dışına çıkmasının engellenmesi ve böylece işsizliğin önüne geçilmesi.
  • Küçük işletmelerin desteklenerek küçük yerleşim birimlerinde hayatın canlandırılması.
  •   Sosyal yardımlardaki kısıtlamalara son verilmesi, engelli bireylere yardımların arttırılması, evlerin izolasyonuna katkı sunularak ekolojik dengenin korunması.
  • Sayıları on binlerle ifade edilen evsizlerin acilen barındırılması ve evsizlerin sayısının sıfırlanması.
  • Akaryakıta ek vergilerin durdurulması.
  • Diğer AB ülkelerinden gelen çalışanların Fransa’daki gelir düzeyine göre maaş almaları.
  •   Devletin borçlarının faizlerinin ödenmesine son verilmesi ve bütçe açığının zenginlerin kaçırdığı vergilerle kapatılması.
  • Mültecilerin insani bir biçimde karşılanmaları ama başvuruları reddedilenlerin sınırdışı edilmelerinin kolaylaştırılması.
  •   Üçüncü ülkelerdeki başvuru merkezleri aracılığıyla göçmenleri tehlikeli yolculukları göze almalarının önlenmesi, uyum için ayrılan bütçenin çoğaltılması.
  •   Referandum hakkının Anayasa’ya konulması. 700 bin imza ile hazırlanan kanun önerilerinin Ulusal Meclis’te değerlendirildikten sonra halkın onayına sunulması.
  • Yargı, polis ve jandarma ile orduya ayrılan imkanların arttırılarak, güvenlik kuvvetleri mensuplarının çalışma şartlarının iyileştirilmesi.

ANF/PARİS